Psychiczne objawy ogniskowe

Psychiczne objawy ogniskowe są objawami neurologicznymi - nie należą do psychiatrii. Powstają w następstwie ogniskowego uszkodzenia struktur korowych mózgu, np. w następstwie guza mózgu, wylewu krwi lub innych czynników, uszkadzających miejscowo korę mózgową.

To ogniskowe uszkodzenie wyraża się pewnymi dysfunkcjami psychicznymi:

• agnozje - ogniskowe zaburzenia poznania zmysłowego

• apraksje - zaburzenia działania

• afazje

Zalicza się tu też inne objawy, pochodne tych trzech zaburzeń.

Agnozja - rozróżniamy agnozję czuciową, agnozję wzrokową i agnozję słuchową. Rozpoznajemy przedmioty także za pomocą czucia - ludzie z agnozją czuciową nie rozpoznają przedmiotów, czują, ale informacja w mózgu nie zostaje rozpoznana. Może to też dotyczyć wzroku, chory widzi, ale nie rozpoznaje - agnozja wzrokowa. Chory słyszy, ale nie rozpoznaje źródła dźwięku - agnozja słuchowa.

Apraksja - zaburzenia działania, mimo sprawnego aparatu ruchowego. Po to, aby wykonać nawet prostą czynność, należy uruchomić pewien ciąg działań. Chorzy z apraksją utracili zdolność wykonania tego ciągu działań w wyniku ogniskowego uszkodzenia mózgu. Apraksje: innerwacyjna, ideokinetyczna, ideacyjna.

Afazja:

• afazja czuciowa - de facto jest agnozją słuchową, jej istotą jest utrata zdolności rozumienia mowy znanej choremu, utrata zdolności rozpoznawania dźwięków mowy, słów, a przy tym sprawność intelektualna może nie być w większym stopniu upośledzona, o czym świadczą wypowiedzi chorego, które mogą być w pełni poprawne, zwarte, logiczne, wskazujące na dobrą orientację chorego we wszystkich kierunkach;

• afazja ruchowa - de facto jest apraksją - chory traci zdolność posługiwania się aparatem mowy, który skądinąd jest sprawny - wie, co chciałby powiedzieć, ale nie potrafi tego zrobić. Mowa wewnętrzna nie jest w stanie zmienić się w mowę zewnętrzną. Przy mniejszym nasileniu afazji ruchowej chory zniekształca jedynie wypowiadane słowa, mówi niegramatycznie (agramatyzmy), może to dotyczyć tylko słów mówionych, ale też słów pisanych;

• afazja amnestyczna - wyraża się trudnością w znalezieniu właściwego słowa na nazwanie znanego choremu przedmiotu, wiemy to stąd, że chory rozpoznaje to słowo wśród innych słów. Afazja amnestyczna jest de facto zaburzeniem przypominania.

Do psychicznych objawów ogniskowych zalicza się:

• logoklomia - zwielokrotnione głoski danego wyrazu

• polilalia - wielokrotne powtarzanie słowa lub zdania

• akalkulia - utrata zdolności liczenia

• aleksja - utrata zdolności rozpoznawania tekstu pisanego, jest to szczególna forma agnozji wzrokowej

• agrafia - utrata zdolności pisania

• iteracja - powtarzanie tych samych zdań jako odpowiedzi na pytania różnej treści

Znajomość tych zjawisk jest potrzebna, gdyż np. w schizofrenii występuje zjawisko tzw. sałaty słownej, powtarzanie słów, zdań, przypomina to polilalie i iteracje. Te powtórzenia w schizofrenii nazywamy perseweracjami.